Chủ tịch FIFA do ai chọn ra?
Khi mới xem bóng đá, mình tưởng các CLB giàu nhất sẽ nắm quyền quyết định. Hóa ra không phải thế. Người đứng đầu FIFA do các liên đoàn quốc gia bầu, tổng cộng 211 đơn vị, và mỗi đơn vị chỉ có đúng một phiếu, dù đó là cường quốc hay một đội bóng nhỏ ở đảo xa.
Vì vậy, việc AFC đứng về phía ông Gianni Infantino không chỉ là chuyện của một kỳ bầu cử. Nó là ví dụ cho cách quyền lực trong bóng đá được dựng lên từ việc cân bằng lợi ích giữa các thành viên.
Châu Âu có tiền, vậy vì sao vẫn chưa đủ?
Đúng là châu Âu sở hữu giải đấu hay nhất, CLB giàu nhất và đa số ngôi sao. Song tiền bạc không tự biến thành số phiếu. Hãy nhìn quy mô các châu lục: UEFA gồm 55 liên đoàn, CAF có 54 còn AFC là 47. Con số ở từng châu lục không hoàn toàn khớp với danh sách thành viên FIFA, nhưng nó đủ để thấy các khu vực còn đang phát triển có tiếng nói đáng kể.
Do đó, ứng viên nào chỉ tìm kiếm sự ủng hộ từ những nền bóng đá lớn sẽ khó thắng. Họ cần thuyết phục cả các liên đoàn nhỏ, và muốn làm được vậy phải mang đến lợi ích cụ thể, chứ lời hứa suông thì chưa đủ.
Các liên đoàn nhỏ được FIFA giúp những gì?
Câu trả lời nằm ở chương trình FIFA Forward, một điểm nhấn của nhiệm kỳ Infantino. Cho chu kỳ 2023–2026, ngân sách vào khoảng 2,25 tỷ USD, hướng đến sự phát triển của bóng đá trên toàn thế giới. Một liên đoàn có thể nhận đến 8 triệu USD, chia trong bốn năm, nếu đáp ứng điều kiện và có dự án được phê chuẩn. Riêng các liên đoàn châu lục mỗi năm được cấp 15 triệu USD.
Đặt cạnh ngân sách chuyển nhượng của một CLB châu Âu, mức 8 triệu USD là nhỏ. Nhưng ở nhiều quốc gia châu Á, châu Phi và châu Đại Dương, số tiền đó đủ để làm những việc dài hơi:
- mở trung tâm đào tạo cầu thủ trẻ;
- nâng cấp sân bãi;
- giữ cho giải quốc nội được vận hành;
- đầu tư lâu dài cho bóng đá nữ.
World Cup nhiều đội hơn mang lại điều gì?
Kỳ World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội thay vì 32. Với châu Á, có 8 vé đi thẳng và thêm một cơ hội qua play-off liên lục địa. Châu Phi được 9 vé đi thẳng, cũng kèm một suất play-off. Nhiều đội tuyển vốn khó góp mặt nay có hy vọng thực sự.
Nhìn từ phía FIFA, họ cũng hưởng lợi, vì bóng đá lớn mạnh ở nhiều nơi nghĩa là khán giả đông hơn và giá trị thương mại cao hơn. Cả hai phía cùng thắng, nên mối quan hệ này dễ bền vững.
Vậy có phải phiếu bầu đổi lấy khoản hỗ trợ?
Bài viết gốc không khẳng định điều đó. Theo lập luận của tác giả, nhiều liên đoàn đang phát triển ủng hộ Infantino vì họ thấy chính sách mang lại hiệu quả cho mình. Đó là sự trùng khớp quyền lợi, không nhất thiết là một cuộc mặc cả.
Dù vậy, người xem nên phân biệt hai chuyện: ủng hộ về mặt chính trị và sự rõ ràng khi chia tiền. Khoản hỗ trợ chỉ có ý nghĩa khi được phân bổ theo tiêu chí công bằng, đem lại kết quả thật và không gắn với sự trung thành dành cho một người.
AFC và FIFA có từng khúc mắc không?
Có. Hai bên từng bất đồng về việc điều hành và chia sẻ quyền lợi. Tuy nhiên, bất đồng ở một chuyện cụ thể không có nghĩa là đối đầu lâu dài. Khi lợi ích về sau vẫn được đảm bảo, họ hoàn toàn có thể bắt tay lại. Điều này giống quan hệ giữa các quốc gia: khác quan điểm nhưng vẫn hợp tác vì thấy lợi ích chung quan trọng hơn.
FIFA có thể xem nhẹ châu Âu không?
Không. Châu Âu đóng góp phần lớn giá trị thương mại của bóng đá thế giới, và những nguồn thu ấy giúp FIFA có tiền để chi cho các chương trình trên. Cho nên, người lãnh đạo giỏi không đứng về một bên giàu hay nghèo, mà phải hài hòa quyền lợi cả hai.
Bóng đá Việt Nam rút ra được gì?
Làm đối ngoại không dừng ở việc giữ ghế quốc tế hay gặp gỡ lãnh đạo cấp cao. Điều cốt lõi là biến các mối quan hệ thành nguồn lực: nhận hỗ trợ từ FIFA và AFC, áp dụng VAR, bồi dưỡng nhân sự, mở rộng hợp tác. Nền bóng đá nào khéo tận dụng sự giúp đỡ bên ngoài sẽ tiến nhanh hơn.
Xem thêm ở đâu?
Bạn có thể mở lịch thi đấu để theo dõi các trận sắp tới, vào bảng xếp hạng xem thứ hạng các đội và đọc thêm tin bóng đá. Với những trận đang diễn ra, mục trực tiếp luôn có cập nhật.
Gói gọn lại: trong chính trị bóng đá, người có nhiều tiền chưa chắc thắng thế. Người giành lợi thế là người biến lợi ích riêng của từng liên đoàn thành sự phát triển chung.
Tổng hợp từ thông tin của Tạp chí Bóng đá.
Bình luận