Nhìn trên bản đồ, Australia nằm gọn trong châu Đại Dương. Vậy mà mỗi khi giải châu Á diễn ra, Socceroos vẫn xuất hiện trong danh sách dự tranh. Nhiều khán giả mới theo dõi bóng đá quốc tế thường thắc mắc về điều này, và câu trả lời nằm ở chuyện suất dự World Cup chứ không phải địa lý.
Bài viết này đặt hai lựa chọn cạnh nhau, Liên đoàn Bóng đá châu Đại Dương (OFC) và Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC), để thấy vì sao Australia quyết định đổi cửa vào năm 2005. Bạn có thể xem thêm các tin liên quan trong chuyên mục tin bóng đá của chúng tôi.
Australia từng ở OFC và vướng ở đâu
Trong nhiều thập kỷ, Australia là thành viên của OFC và thường được xem là đội mạnh nhất khu vực. Thế nhưng sức mạnh ấy không biến thành vé dự World Cup một cách trực tiếp. FIFA chỉ dành cho nhà vô địch khu vực Châu Đại Dương nửa suất, nghĩa là đội đứng đầu phải thắng thêm một cuộc play-off liên lục địa mới được đi tiếp.
Hệ quả là Australia lặp đi lặp lại cùng một kịch bản: thắng gọn các đối thủ trong khu vực, rồi gục ngã ở trận đấu quyết định với đại diện của châu lục khác. Mỗi kỳ vòng loại giống một cuộc chạy marathon mà vạch đích luôn bị dời xa thêm một đoạn.
Những lần dừng bước ở play-off
Theo nguồn tham khảo, Triều Tiên là đội loại Australia ở vòng loại năm 1966, còn Israel làm điều tương tự vào năm 1970. Họ có mặt tại World Cup 1974 ở Tây Đức, nhưng sau đó bỏ lỡ bảy kỳ giải liên tiếp. Scotland vượt qua họ năm 1986, rồi chuỗi thất bại kéo dài với Argentina năm 1994, Iran năm 1998 và Uruguay năm 2002.
- 1966: thua Triều Tiên trong cuộc cạnh tranh vòng loại.
- 1970: bị Israel đánh bại.
- 1986: Scotland là đối thủ vượt qua.
- 1994: Argentina chặn bước ở play-off.
- 1998: Iran là tên gọi tiếp theo trong danh sách.
- 2002: Uruguay khép lại chuỗi này.
Một danh sách như vậy đủ giải thích vì sao cả nền bóng đá Australia sốt ruột. Lứa cầu thủ thi đấu ở các giải châu Âu thuộc hàng mạnh nhất lịch sử đội tuyển, nhưng tấm vé vẫn nằm ngoài tầm tay.
OFC và AFC khác nhau thế nào với Socceroos
Để dễ hình dung, bảng dưới đây gom các khác biệt chính mà Australia cân nhắc. Nội dung chỉ mang tính tóm lược theo nguồn tham khảo, không phải số liệu chính thức.
| Tiêu chí | Ở OFC | Ở AFC |
|---|---|---|
| Đường tới World Cup | Chỉ nửa suất, phải qua play-off liên lục địa | Con đường được đánh giá là dễ hơn |
| Vị thế trong khu vực | Đội mạnh nhất, ít đối thủ ngang tầm | Phải cạnh tranh với nhiều đội chất lượng |
| Cơ hội tiếp thị | Hạn chế hơn | Hấp dẫn hơn |
| Tác động tới các đội khác | Chặn đường nhiều quốc gia nhỏ | Thêm một đối thủ mạnh cho khu vực |
Với Australia, sự đánh đổi khá rõ: ở OFC họ dễ thắng nhưng khó đi xa, còn ở AFC họ phải đá nhiều trận khó hơn nhưng cánh cửa tới giải đấu lớn nhất mở rộng hơn.
Quy trình đổi liên đoàn theo quy định FIFA
Năm 2005, Australia gửi yêu cầu chính thức lên FIFA và rút khỏi tư cách thành viên OFC. Một năm sau, người đứng đầu FIFA lúc bấy giờ là Sepp Blatter chấp thuận đề nghị này. Điều đáng chú ý là việc đổi liên đoàn không phải chuyện muốn là được, mà phải thỏa mãn ba điều kiện.
- FIFA phê chuẩn việc chuyển đổi.
- Các quốc gia thuộc khu vực liên quan không phản đối.
- Khu vực tiếp nhận đồng ý đón thành viên mới.
Australia đáp ứng đủ cả ba và được AFC chào đón. Theo cách Blatter nhận định, các bên đều hài lòng và ủy ban điều hành đã duyệt theo đúng quy định. Từ đó, Socceroos góp mặt ở mọi kỳ World Cup từ 2006 đến 2022 theo nguồn tham khảo.
Ba bên cùng hưởng lợi ra sao
Với Australia
Điều rõ nhất là quãng đường tới World Cup ngắn gọn hơn. Đội tuyển không còn phải dồn toàn bộ chu kỳ vào một trận play-off liên lục địa. Chuyện này cũng kéo theo cơ hội thương mại lớn hơn khi cạnh tranh trong một liên đoàn có thị trường rộng.
Với OFC
Sự ra đi của đội mạnh nhất mở ra khoảng trống cạnh tranh. Theo nguồn, New Zealand giành vé dự World Cup 2010, còn Fiji góp mặt tại Thế vận hội 2016. Blatter từng nhận xét rằng nhiều đại biểu trong khu vực lâu nay thấy Australia quá mạnh và cản đường các thành viên còn lại, nên các đảo Thái Bình Dương giờ có cơ hội tự lực.
Với AFC
Liên đoàn châu Á có thêm một đối thủ mạnh để các đội khác phải nâng chuẩn. Nhiều cầu thủ Australia thi đấu ở châu Âu, nên cầu thủ châu Á có dịp đối đầu với lối chơi và thể hình khác biệt, từ đó rèn luyện thêm.
Theo dõi các trận của Australia ở châu Á
Muốn nắm lịch các trận vòng loại và giải châu lục, bạn có thể xem lịch thi đấu được cập nhật trên trang, đối chiếu bảng xếp hạng để theo dõi vị trí từng đội, hoặc vào mục trực tiếp khi có trận đang diễn ra. Với những ai thích đọc phân tích, mục nhận định thường có bài trước các cặp đấu lớn.
Tóm lại, quyết định của Australia không xuất phát từ ý thích chuyển nhà, mà từ bài toán thực tế về suất dự World Cup. Họ chọn ngồi vào một bàn cạnh tranh khó hơn để đổi lấy con đường rõ ràng hơn, và cả ba bên liên quan đều tìm thấy lợi ích riêng.
Tổng hợp từ các nguồn tham khảo về bóng đá.
